Waar het Landelijk Comité
de Roode Dinsdag, bedacht
door Troelstra, zat

K

Kerkstraat 416

Kerkstraat 416, Amsterdam

De restauratie van de drie rijksmonumenten Kerkstraat 414-416-418, gelegen vlakbij de Magere Brug, zal in de zomer van 2020 starten. De restauratie duurt ongeveer één jaar, in de monumenten worden drie woningen en één bedrijfsruimte gerealiseerd. De panden hebben alle eeuwen, vanaf de gronduitgifte in 1669, dezelfde eigenaren gekend en soms ook dezelfde gebruikers. Maar toch zijn ze alle drie uniek. Daarom heeft elk pand een eigen pagina op de website gekregen.

1671
Bouw pand
1672
Meestersmid, Laurens Lasonder wordt eigenaar
1834
Smids familie Rutter voor het eerst genoemd
1933
Landelijk Comité de Roode Dinsdag
1935
100 jaar later verlaat Rutter de panden
1936
Verbouwing tot 2 bedrijfsruimten en 3 bovenwoningen
1941
Joodse bewoner
1963
Stadsherstel koopt het pand
1964
Groot onderhoud
NU
Restauratie in voorbereiding
Over de huurders
Roode Dinsdag

In de jaren dertig van de 20e eeuw zit in dit pand het Landelijk Comité van de Roode Dinsdag. De Roode dinsdag was in 1911 ontstaan toen politicus Pieter Jelles Troelstra er genoeg van had dat gewone Nederlanders ‘afgescheept worden met kleine sociale hervormingen’. Troelstra is het gezicht van de socialistische SDAP. Die partij vindt dat het tijd is om een vuist te maken. Op dinsdag 19 september 1911, dat is Prinsjesdag, organiseren socialisten daarom een grote demonstratie in Den Haag: Roode Dinsdag.

Baruch Müller, een Joodse bewoner
Volgens de gemeentelijst, de lijst van Joodse inwoners die de Nederlandse gemeenten in 1941 van de Duitse bezetter moesten maken, woonde Baruch Müller op nummer 416. Baruch, geboren in Perzivozk in 1906 en overleden in Sobibor in 1943, bereikte de leeftijd van 36 jaar. Voor zover bekend was hij alleenstaand. Hij was één van de 200 Duitse mannelijke vluchtelingen van 18 jaar en ouder die op 19 december 1938 van Amsterdam werd overgebracht naar het strafkamp Norg in Veenhuizen. En op 3 januari 1939 werd hij getransporteerd naar de marinevesting Hellevoetsluis.

Het geschonken tegeltableau krijgt een mooi plekje in dit pand.

Geschonken tegeltableau’s krijgen een mooi plekje in dit pand.
Om Amsterdam te beschermen en te verfraaien heb ik een fonds op naam bij Stadsherstel opgericht en dit tegeltableau geschonken. Het bloemstukje is geschilderd door een vriendin van mij. Carry Steinmetz uit den Haag is een kunstenares die veel geschilderd porselein heeft gemaakt.
Dorthy Beynes Heijmeijer van Heemstede
Lees meer over het fonds en geefster
architectuur en bouwhistorie
Pothuis

Kerkstraat 416 is een rijksmonument, gebouwd in 1671. Het is samen met haar buurpand geplaatst onder een dwarse kap. Het raam naast de toegangsdeur heeft in 1935 een andere roedeverdeling gekregen. De pothuizen voor het huis waarin de toegangsdeur zat, zijn toen verdwenen en in de gevel is een verhoogde, dus beter toegankelijke, toegangsdeur gekomen. De ramen op de verdieping zijn 18e eeuws.

Een pothuis is een kleine uit- of aanbouw voor of naast een woonhuis. Het is een verdiepte ruimte die voor een deel boven de grond uitsteekt. In de middeleeuwen kwamen ze ook al voor. Oorspronkelijk was de naam puthuis omdat de bouwsels over een verzamelput voor het hemelwater waren gebouwd. Men kon dan binnendoor vanuit het souterrain of de kelder in het puthuis water putten. Later zijn de ruimtes vaak vergroot en veranderd van bestemming. Zo werden ze gebruikt voor het huisvesten van werkplaatsjes van ambachtslieden, als opslagruimte of als keukenpothuis waarin ook het closet een plaats vond. Uiteindelijk boden ze als kelderwoning ook wel onderdak aan gezinnen.

De rol van Stadsherstel
Wonen en bedrijfsruimte

Bij aankoop in 1963 waren de panden 414-418 en het hoekpand Amstel 262 verwaarloosd. Er waren urgente voorzieningen nodig tegen verder verval. Er heeft toen groot onderhoud plaatsgevonden, waarbij de panden grotendeels in gebruik bleven. Kerkstraat 414-418 zijn nu toe aan restauratie, in de zomer van 2020 zal dit aanvangen. De panden hebben een aanzienlijke scheefstand, funderingsherstel zal daarom noodzakelijk zijn.

Kerkstraat 414-416
Wij bestuderen nu de mogelijkheid om deze panden weer te splitsen en achter elke voordeur weer een zelfstandige woning terug te brengen.

Cookie toestemming
Deze website maakt gebruik van cookies van derde partijen voor analyse van dataverkeer. Privacyverklaring.