Een parel aan het IJsselmeer

Kapel van Durgerdam Kapel van Durgerdam

Eind 2009 is Stadsherstel Amsterdam N.V. de trotse eigenaar geworden van de ‘Kapel’ in Durgerdam. Deze 'parel' aan de Durgerdammerdijk is vanaf het IJsselmeer en tegenwoordig ook IJburg, altijd goed te zien en bepaald in belangrijke mate de ‘skyline’ van Durgerdam. Na lang en grondig onderzoek door architect Bernard Verheggen is er eind 2012 met de restauratie van deze blikvanger begonnen.

Geschiedenis en huidige staat
Kijkend naar de geschiedenis is er aan de uiterlijke vorm van de Kapel aan de Durgerdammerdijk 101 door de eeuwen heen niet veel veranderd en komt het silhouet al vanaf de eerste prenten voor. Na de grote brand in Durgerdam in 1687, waarbij alle huizen op de dijk werden verwoest, is de functie van de kapel in de loop der tijd meermalen gewijzigd. Van raadhuis en school, veldwachterwoning annex politiebureau met petoet (gevangenis), gemeentelijke vis afslag, werkplaats/woning en van scheepswerf tot woonhuis. Ten behoeve van dit gebruik is de indeling in de loop der tijd aangepast. Natuurlijk waren er oude elementen van vroeger gebruik herkenbaar, zoals een cel in het stenen basement en natuurlijk de klokkenstoel op de steile kap. Ook konden sporen van vroegere ramen, dakkapellen en daklichten worden herkend, maar veel oud materiaal was verborgen achter nieuwe voorzetwanden en indelingen.
Nadat de kapel door het onverwachte overlijden van de huurder leeg kwam te staan, is gelijk gestart met het wegnemen van alle verhullende materialen om zo een beter zicht te krijgen op de bouwkundige geschiedenis van de constructies en tevens op de huidige kwaliteit daarvan.
De bouwkundige geschiedenis gaf spannende resultaten te zien, maar bleek de kwaliteit helaas teleurstellend. De houten constructie op de stenen onderbouw kent nog veel originele details, maar ook dit gedeelte is door de tand des tijds behoorlijk aangetast. Verrotte onderdelen, verstikking, achterstallig onderhoud, houtworm en boktor waren o.a. aan de orde.
Als gevolg van tijdelijk zwaar verkeer in de vijftiger jaren was het gebouw tevens ernstig verzakt, met name de hoek van de entree van de woning. De balklaag van de bel-etage is in de 60er jaren volledig vernieuwd en waterpas gesteld. Het verkeer normaliseerde, waardoor het verzakken wel verminderde, maar helaas niet stopte.

Na een spannende aanbesteding tussen vijf aannemers in april 2012 kwam Leguit & Roos uit Monnickendam als laagste uit de bus. Aanvankelijk lag het in de bedoeling om gelijk na de aanbesteding met de restauratie te starten, maar als gevolg van enkele kleine bezwaren van omwonenden ontstond er vertraging en konden we in december 2012 starten.

Start van de restauratie
Als gevolg van de verzakkingen is allereerst de fundering van het souterrain aangepakt. Het gebouw staat op de dijk en maakt met zijn fundering en onderbouw zelfs onderdeel daarvan uit. Omdat er plannen bestaan de dijk te verhogen is over de uitvoering van de fundering dan ook overleg gevoerd met het Hoogheemraadschap. Vooralsnog voeren wij ons restauratieplan uit en is de dijkverhoging op de lange baan geschoven. Mede door het verlagen van het souterrain, zodat er een bruikbare hoogte ontstaat, zijn de bestaande vloer en grondkering gesloopt en is de vloer onlangs opnieuw gestort.
De heipalen worden daarna door DSBouw uit Nuenen met de ‘Pudelko-methode’ in de bodem gedrukt, waardoor de kapel weer stevig op haar voeten komt te staan. Daarna zal de houten opbouw van de kapel worden rechtgezet en zal er begonnen worden met het vervangen van de verrotte of met zwam aangetaste houten constructieonderdelen. De staat van enkele kolommen, muurplaten, hoekkepers etc. is namelijk dusdanig slecht dat volledige of gedeeltelijke vervanging noodzakelijk is. Hetzelfde geldt voor het houten buitenwerk en diverse onderdelen van de kapconstructie.
Omdat de kapel weer als woning zal worden verhuurd is de bestaande indeling verwijderd.
In het nieuwe plan zal de hoofdverdieping, die ruim twee meter boven peil ligt, weer in zijn volle maat van bijna 10 x 10 meter herkenbaar worden met een panoramisch zicht naar alle zijden over Durgerdam en het IJsselmeer. Beneden in het basement wordt een invulling van twee slaapkamers, de keuken en bijkeuken gemaakt en op de zolder zal, om die ook zo compleet mogelijk in zijn bijzondere houtskelet te kunnen ervaren, één grote masterbedroom met sanitaire unit worden ingebouwd. De toekomstige bewoner krijgt vanzelfsprekend straks de taak toebedeeld om de klok van de kapel op tijd te laten lopen en wellicht kunnen we hem of haar overhalen om op feestdagen vanuit de koepel van het torentje de trotse driekleur te laten wapperen.

Via Facebook kunt u de restauratie volgen op de pagina van Kapel van Durgerdam en natuurlijk via Stadsherstel.

Facebookpagina Kapel van Durgerdam

Facebookpagina Stadsherstel

Cookie toestemming
Deze website maakt gebruik van cookies van derde partijen voor analyse van dataverkeer. Privacyverklaring.